Bustani

Zaaien en oogsten

Als je groente en fruit zaait, wil je natuurlijk een zo goed mogelijke oogst. Deze pagina geeft informatie over het zaaien en het oogsten.

Benodigdheden bij het zaaien

Als je gaat zaaien is het handig om alles al bij de hand te hebben, zodat je lekker aan de slag kunt.

Een lijstje met benodigdheden:
* Een plek waar je gemakkelijk kan staan om te zaaien. Zorg voor een tafel waar je gemakkelijk achter kan werken.
* Zaadjes: gebruik zaden die kiemkrachtig zijn. Zo voorkom je teleurstellingen.
* Potgrond / zaai- en stekgrond: Gebruik geen gebruikte potgrond, omdat daar ziektes in kunnen achterblijven die
   schadelijk zijn voor de zaadjes of jonge plantjes.
* Potjes of zaaibakjes: gebruik plastic zaaitrays, kleine zaaipotjes, wc-rollen, plastic bekers, oude boterkuipjes,
   champignonbakjes enz. om te zaaien. Kies wel het juiste potje voor het type zaad. Moet het jonge plantje lang in het
   potje blijven staan dan is een wc-rol niet heel erg handig. Verder moet je ervoor zorgen dat het water goed weg kan
   komen. Zaai je in plastic bekers dan is het raadzaam om onderin het bekertje een paar gaatjes te maken. Bij de Hornbach              zaden klaarleggen
   kun je goedkoop zaaitrays/potjes kopen. 
* Zaailabels: Hoe weet je een week later nog wat je gezaaid hebt? Of na 5 weken? Jonge plantjes lijken erg op elkaar. Daarom
   is het handig een zaailabel te steken bij de gezaaide zaden. Gele zaailabels zijn te koop bij verschillende tuincentra. Hier staan 
   tips voor het zelf maken van zaailabels.
* plantenspuit: Na het zaaien moeten de potjes/zaaitrays licht vochtig worden gemaakt. Een plantenspuit is daarvoor het 
   handigst.
* eventueel kamerkasje: Sommige zaden moeten binnenshuis opgekweekt worden, zoals courgette, tomaat, ananaskers en
   paprika. Een kamerkasje is daarvoor het meest geschikt. Een kamerkasje is niet heel erg duur (rond de €7,00, zie foto's
   hieronder) en bij de meeste tuincentra wel te krijgen. Het kamerkasje is ook handig om andere groentesoorten in op te
   kweken, voordat ze echt de tuin in gaan. Denk daarbij bijvoorbeeld aan sla, maïs of bietjes. Ook zonnebloemen kunnen op deze
   manier opgekweekt worden.
   
   Een kamerkasje heeft een aantal voordelen: in een kleine overzichtelijke ruimte kun je veilig zaaien. De bak is waterdicht, heeft mogelijkheden om te luchten
   en hij is stabiel. Zaai je maar één soort, dan is een klein kamerkasje misschien te groot. Het effect van een kamerkasje kun je nabootsen door over het potje
   met zaaigoed een plastic zakje of huishoudfolie te doen. Als de zaden opkomen moet het plastic weer verwijderd worden.

 
Je kunt vies worden bij het zaaien, dus houd daar rekening mee.

Het zaaien

Het zaaien:
* Vul het potje of zaaibakje met de gekozen potgrond helemaal tot aan de rand.
* Duw de grond lichtjes aan, maar het mag zeker niet te hard aangedrukt worden. De grond moet luchtig blijven, zodat het
   water goed weg kan komen. De grond moet tot ongeveer 1cm onder de rand komen.
* Maak de grond nu wat vochtig met de plantenspuit.
* Laat het potje of zaaibakje een minuutje of 5 met rust. Een mooi moment om alle zaadjes klaar te
   leggen.

Zaaien van grote zaden (bijvoorbeeld courgette, pompoen, kalebas, maïs, watermeloen of zonnebloem).                           
* Leg het zaadje in het midden van het potje of het zaaibakje.                                                                                                                 zaden klaarleggen
* Vul vervolgens het potje tot de rand met potgrond.
                                                                                                                
Zaaien van middelgrote zaden (bijvoorbeeld tomaat, paprika, peper of bietjes). Deze zaden zijn niet heel groot, maar zijn nog goed per stuk te pakken.
* Leg het zaadje in het midden van het potje of zaaibakje.
* Strooi er voorzichtig potgrond over. Er mag maar maximaal een halve cm potgrond bijkomen.

Zaaien van kleine zaden (bijvoorbeeld ananaskers, sla, tomatillo). Deze zaden zijn te klein om per stuk te zaaien.
* Strooi de zaden voorzichtig over de potgrond. Probeer max 3 zaden per potje te zaaien.                                           
* Strooi er voorzichtig potgrond over. Er mag maar een klein laagje potgrond over de zaden komen.                                     

Een vuistregel bij het zaaien is: Op het zaad komt een hoeveelheid potgrond die gelijk is aan de lengte van het zaad.

Na het zaaien:
* Maak de potgrond weer licht vochtig met de plantenspuit. 
* Zet de gezaaide potjes of zaaibakjes in de vensterbank of op een andere lichte en warme plek.
* Houd de potgrond licht vochtig tot de zaden zijn opgekomen.
* Als de plantjes 5-10cm zijn, dan moeten ze in een groter potje geplaatst worden om goed te kunnen groeien. Het plantje 
  moet wel minstens 4 blaadjes hebben, anders is het plantje nog te jong om verplant te worden
                                                                                                                                                                                zaden op de (licht) aangedrukte aarde leggen

Wanneer zaaien

Als je zaden koopt bij het tuincentrum, lees dan altijd goed de achterkant van de zakjes. Daar staat alle informatie op die je nodig hebt bij het zaaien. Zo staat er wanneer je kunt zaaien, wanneer je kunt oogsten en hoeveel afstand je tussen de planten moet houden.

Als je 3 groentesoorten zaait, is het nog wel te onthouden wanneer je wat moet doen. Dat wordt wat anders als je een hele volkstuin tot je beschikking hebt. Ik maak jaarlijks gebruik van de VELT-kalender. Ik houd er wel rekening mee dat het in België vaak net 1-2graden warmer is.

In elk goed moestuinboek staat ook wanneer je wat het beste kunt zaaien. Zelf maak ik daarvoor graag gebruik van de Groente- en Fruitencyclopedie van Luc de Deene en Guy de Kinder.

Afstanden tussen planten

Op de achterkant van de zakjes zaad staan ook aanwijzingen hoever de planten uit elkaar gezet moeten worden. Ik kijk daar zelf eigenlijk nooit naar. Mijn tuin is (te) klein en vaak zet ik de planten ook krap op elkaar. Voor sla, boontjes, komkommers is dat nooit een probleem. Groente die een knol onder de grond maken, daar kun je niet dichter zaaien dan aangegeven staat op de verpakking. Anders blijven de bietjes, uien, wortels enz. te klein.

Oogsten

Ik oogst als ik vind dat iets al klaar is. Bij de meeste soorten is het ook geen probleem om eerder te oogsten dan wanneer de groente helemaal volgroeid is. Denk dan aan bijvoorbeeld: sla, wortels, bietjes, ui, prei, boontjes. De meeste groentesoorten zijn wat jonger geoogst vaak wat malser. Bij komkommers en tomaten kun je dat niet doen. Deze soorten smaken niet goed als ze nog niet volgroeid zijn.
Hoe weet je of iets klaar is? Een kwestie van goed kijken, denken met je verstand en uitproberen.

Zaaien van bloemen

Zelf zaai ik maar weinig bloemen. Het lukt bij mij niet. Ik heb er geen geduld voor en de manier van zaaien verschilt zo erg onderling dat ik het gewoon houd bij groente en fruit

Enkele goede en betrouwbare links voor het zaaien van bloemen:
- http://www.tuin-wiki.nl/Zaaitabel/ZaaikalenderBloemen
- Ook het Vlaams Zaadhuis heeft een zaaikalender (even downloaden)
- http://www.zaaisite.nl/